MÚA RỐI CẠN ỔI LỖI CHẦU THÁNH – NGHI LỄ ĐỘC ĐÁO TRONG LỄ HỘI TẠI TỔ ĐÌNH CHÙA KEO

21/10/2026

Trong khuôn khổ Lễ hội tại Tổ đình Chùa Keo mùa thu năm 2026, nhiều nghi lễ truyền thống được tổ chức nhằm tưởng nhớ, tri ân công đức của Phật và Thánh Tổ. Trong đó, nghi lễ múa rối cạn Ổi Lỗi chầu Thánh là một nét văn hóa đặc sắc, mang đậm giá trị lịch sử, tín ngưỡng và nghệ thuật dân gian, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của lễ hội.


Từ xa xưa, Lễ hội tại Tổ đình Chùa Keo đã lưu truyền hai hình thức múa rối Ổi Lỗi. Một là múa rối trước đền Thánh Không Lộ theo hình thức sân khấu hóa; hai là múa rối Ổi Lỗi đón chầu Thánh trong hai ngày 14 và 15 tháng 9 âm lịch. Địa điểm diễn xướng nghi lễ đón Thánh được tổ chức tại khu vực Tam quan nội, khi kiệu Đức Thánh được rước về.


Tượng rối Ổi Lỗi (傀儡) là loại hình con rối có nguồn gốc từ nghệ thuật tạo hình dân gian, với những đường nét biểu cảm và tạo hình ngộ nghĩnh. Mỗi đầu rối được chế tác với dáng vẻ, sắc thái riêng, mang những gam màu nổi bật như trắng, hồng, xanh, đỏ. Có tượng rối mang gương mặt tươi cười, có tượng thể hiện nét buồn, trầm tư, suy ngẫm… Tất cả tạo nên thế giới nhân vật sinh động, thể hiện đa dạng cung bậc cảm xúc của con người.

Các màn diễn xướng rối Ổi Lỗi được xây dựng thành nhiều chương hồi, vừa ca ngợi công đức Thánh Tổ, vừa gửi gắm những lời răn dạy về đạo lý làm người như tinh thần hiếu học, lòng trọng nghĩa, tình nghĩa ân tình và việc gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp. Đồng hành cùng các điệu múa là âm thanh của những nhạc cụ dân gian như trống, thanh la, mõ… Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các nhạc cụ với tiết tấu nhanh, chậm đan xen tạo nên không khí khi rộn ràng, sôi nổi, lúc uyển chuyển, sâu lắng, làm nổi bật nét độc đáo của nghệ thuật múa rối dân gian.


Trong mùa lễ hội năm nay, màn múa rối Ổi Lỗi chầu Thánh do các nghệ nhân phường rối chùa Đại Bi, Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) biểu diễn. Riêng màn múa rối Ổi Lỗi đón kiệu Thánh vào ngày 14 và 15 tháng 9 sẽ do các nghệ nhân làng Keo, Tổ đình Chùa Keo, đảm nhiệm. Đặc biệt, trong màn diễn đón kiệu Thánh còn có sự xuất hiện của nhân vật rối Bà Chàng, góp phần làm phong phú thêm nội dung và không khí của nghi lễ nghênh đón Đức Thánh.


Nhân dịp Lễ hội, kính mời quý khách thập phương về với chốn thiêng Tổ đình Chùa Keo, thành kính tri ân công đức Phật và Thánh Tổ, cầu nguyện quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình an, hạnh phúc; đồng thời thưởng thức nghi lễ múa rối cạn Ổi Lỗi độc đáo – một nét đẹp văn hóa truyền thống góp phần làm nên giá trị đặc sắc của Lễ hội Chùa Keo, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nguyễn Thuyên - Ban TTTT Tổ đình chùa Keo